زمان: 18 و 19 و 20 شهریور ماه 1388
مکان: استان اردبیل- مشکین شهر- لاهرود
موقعیت منطقه:
شهرستان مشکین شهر در شمال غرب ایران، در 90 کیلومتری استان اردبیل و 170 کیلومتری شرق شهر تبریز واقع شده است. ارتفاع این شهر از سطح دریا 1600 متر می باشد. اطراف این شهرستان پر از دشت های سرسبز و زیبا و حاصل خیز می باشد و به خصوص در اواخر بهار چشم هر بیننده ای را مسحور می کند.
کروکی مسیر-ازکتاب کوهنوردی در ایران-علی مقیم-ص170
مشکین شهر در دامنه شمال غربی ساوالان واقع شده است. دامنه های ساوالان پر از چشمه های آب گرم می باشد و مشکین شهر نیز از این قاعده مستثنی نیست.
منطقه ی شابیل از طریق شهرستان لاهرود قابل دسترسی است. لاهرود با مشکین شهر حدود 1 ساعت فاصله زمانی دارد. مجتمع آبگرم شابیل در این منطقه واقع شده است. این مجتمع با امکانات مناسب و استخر آبگرم و سونا و جکوزی اخیرآ افتتاح شده است و با ورودی ناچیز 1500 تومان فرصت بسیار مناسبی برای آب تنی بعد از صعود می باشد.(البته در زمان اجرای این برنامه، هنوز امکانات سونا و جکوزی قابل استفاده نبودند.)
در شرق منطقه شابیل،آبگرم قوتورسویی واقع شده است که یکی دیگر از مسیرهای صعود به ساوالان می باشد؛ البته مسیر شابیل و قوتورسویی در میانه راه به هم پیوسته و هر دو از طریق جان پناه شمال غربی به سمت قله می روند. آبگرم قوتورسویی هم یکی دیگر از آبگرم های منطقه می باشد که از نظر درمانی نگین چشمه های ساوالان محسوب می شود.
مسیر صعود:
سلطان ساوالان قله ای به ارتفاع 4811 متر و همسایگانی چون کسری و هرم و . . . یکی از مناطق مطرح کوهنوردی کشور می باشد. در بالای قله آتشفشانی ساوالان حفره ای وجود دارد و به صورت دریاچه ی زیبایی در آمده است که آب این دریاچه در اکثر فصول سال یخ زده و فقط در ماههای امرداد و شاید اوایل شهریور یخ آن باز می شود. دامنه های سرسبز و پرآب ساوالان یکی از زیباترین مناطق کوهستانی ایران را به وجود آورده است.
مسیر صعود
این قله سومین چکاد مرتفع کشور به حساب می آید. این اثر به دلیل ویژگی های منحصر به فرد از جمله وجود یخچالها؛ آبشارها و دره های زیبا و همچنین وجود دریاچه ای زیبا در دهانه آتشفشان اصلی جذابیت های فراوانی را به آن بخشیده است و از این رو کوهنوردان فراوانی را از سراسر کشور و جهان بسوی خود جلب می نماید.
کوه ساوالان در شمال شرقی و در ۲۵ کیلومتری جنوب شرقی مشگین شهر واقع است. این کوه در طول جغرافیایی ۴۷ درجه و ۵۰ دقیقه شرقی و عرض جغرافیایی ۳۸درجه و ۱۷دقیقه شمالی قرار گرفتهاست. برای این کوه عظیم ۶۰ کیلومتر طول و ۴۵ کیلومتر پهنا تخمین میزنند و سطحی که به وسیله آن در آذربایجان قرارگرفته نزدیک به ۶۰۰۰ کیلومترمربع است.
سلسله کوههای ساوالان به طور کلی سه قله معروف دارد قله بزرگ آن به سلطان مشهور است و دو قله دیگر آن به هرم و کسری مشهورند.
کوه ساوالان از مجموعهای از ارتفاعات متعدد تشکیل شده که به موازات ارسباران ولی اندکی در شرق آن کشیده شدهاست.
امتداد آن شرقی – غربی است و از شرق و شمال و جنوب کوهی به نام قوشا داغ آنرا به رشته کوه ارسباران متصل میکند. در جنوب آن کوه بزگوش (بزغوش)، که از سمت جنوب غربی به کوهستان سهند مربوط است – کشیده شدهاست.
ساوالان باگستردگی وهیکل غول آسایش درمیان مردم شهرهای اطرافش وایلات وعشایردامنه اش مقدس است واین مردمان سلطان لقبش داده و حتی به آن قسم میخورند و درباورهای مردم ساوالان یکی ازهفت کوه بزرگ بهشت است که برای رسالتی به این جهان فرستاده شده است .
ساوالان با رودها ، یخچالهای دائمی و طبیعت بکر ، نمونه ای است از هنر بی همتای خلاق آن .این کوه بنا به راوایات محل عبادت زرتشت ، پیامبر ایران باستان ، و جولانگاه بابک خرمدین بوده است .
در شمال شرق سلطان ساوالان یک پناهگاه نسبتا مجهز قرار دارد که در زمان پهلوی و توسط آمریکایی ها ساخته شده است که بعد از انقلاب با نصب کردن دو گلدسته به آن به حسینیه تغییر نام یافت(!). ظرفیت خود پناهگاه حدود 50 تختخواب است و علاوه بر آن 3 اتاق با ظرفیت حدود 8 نفر را نیز دارا می باشد. در غرب قله نیز یک جان پناه برای صعود از این منطقه وجود دارد. اکثر صعودها به قله ساوالان از دامنه شمال شرقی انجام می شود و به این دلیل دامنه های غربی آن معمولا خلوت تر هستند. امکان انجام صعود با درجات سختی مختلف بر قلل و یخچالها و گرده های ساوالان امکان پذیر می باشد . برای صعود به قله ساوالان مسیرهای مختلفی ، همواره مورد توجه کوهنوردان بوده که از آن جمله می توان به مسیر های زیر اشاره نمود:
1- مسیر شمال شرقی یا مسیر حسینیه (مسیر عمومی )
2- مسیر غربی یا جان پناه که از طریق شابیل و یال Z و همچنین از طریق روستای موئیل قابل دسترسی است.
3- مسیر پیست اسکی آلوارس از طریق سرعین
4- مسیر گرده شمالی ساوالان
4- مسیر یخچال شمالی
نقشه کوهنوردی منطقه ساوالان
ویژگی های حیوانی و گیاهی:
پوشش اصلی دامنه های ساوالان،چمن زارهای با سنگ های نسبتا بزرگ می باشد.خود قله و اطراف آن سنگی و با سنگ های نسبتا بزرگ می باشد. چرا که ساوالان قله ای آتشفشانی بوده و این سنگها بقایای آن هستند. سنگ های قارتال(به معنای عقاب) و محراب دو سنگ معروف ساوالان می باشند.
حیوانات موجود اکثرا گوسفندان عشایر شاهسون می باشند و جانوران کوهستانی مثل خرگوش و راسو وگرگ و موش و... مشاهده شده است.
گزارش برنامه:
برنامه سه روزه ساوالان (صعود از جبهه غربی - شب مانی در کنار دریاچه قله- فرود از جبهه شمال شرقی) برای اجرا در اواخر تابستان در تقویم گروه گنجانده شده بود که با یک هفته تاخیر به دلیل آنکه آقای فاروق حلاج، راهنمای برنامه، در تاریخ مندرج در تقویم نمی توانستند تیم را همراهی کنند،
قرار شد که در روزهای 18و19و20 شهریور 88 اجرا شود. در تقویم گروه سرپرست برنامه سینا صداقت نژاد نوشته شده بود که به دلیل مشکلاتی، ایشان جای خود را به مهدی نژادقلی دادند و به این ترتیب برنامه ساوالان با سرپرستی ایشان عصر چهارشنبه 18 شهریور رسما آغاز شد. آقای نژادقلی در جلسه هفتگی توضیحاتی راجع به برنامه داده بودند و تاکید کرده بودند که تعداد چادر ها محدود است و اولویت ثبت نام برای بچه ها قائل هستند. چرا که وقتی من(حامد نجفی) ، سه شنبه به ایشان زنگ زدم گفتند که جا نداریم. ولیکن با تلاشهای ایشان بنده نیز به جمع صعود کنندگان پیوستم.
Normal
0
false
false
false
EN-US
X-NONE
AR-SA
قرار ما دو روز قبل و توسط
ایمیل ساعت 17:30 بعد از ظهر در ترمینال
غرب اعلام شده بود.( سرپرست،همنوردان را به گروه های 4 نفره و 3 نفره تقسیم نموده
و برای هر چادر سرپرستی را تعیین نمودند.ایشان برنامه ی غذایی هر چادر را مستقل
اعلام نمودند و تهیه ی گروهی یا فردی غذا به طور جداگانه توسط سرپرست هر چادر
تعیین می گردید.)
ساعت 18 همه بچه ها رسیدند. بلیت
توسط آقایان رزم آرا و صداقت نژاد تهیه شده بود و فقط من(نگارنده) بلیت نداشتم که
شخصا تهیه کردم. گروه 11 نفره ما سوار اتوبوسC457 شد و ساعت 18:30 عصر به سمت مشکین شهر اردبیل
حرکت کردیم. پس از 12 ساعت نشستن در اتوبوس بالاخره ساعت 7 صبح به ترمینال مشکین شهر رسیدیم. فاروق
از نقده به تبریز و از آنجا به اردبیل آمده بود. سرپرست به همراه فاروق با ماشین
های پیکانی که به شابیل می رفتند مذاکره کرد. سوار دو ماشین پیکان شده و به سمت
شابیل(پای صعود) حرکت کردیم. جاده مشکین شهر به شابیل آسفالته می باشد و حدود 25
کیلومتر مسافت دارد که دشت های بزرگ و سرسبز در مسیر دیده می شد. ساعت 8:30 صبح به
شابیل(ارتفاع:2700متر) رسیدیم و در روی چمن های منطقه نشستیم .
شابیل منطقه ای است که پای صعود دو جبهه غربی و
شمال شرقی ساوالان محسوب می شود و دارای امکانات رفاهی نسبتا مناسب شامل استخر
آبگرم ، نمازخانه ، سرویس بهداشتی و بوفه برای کوهنوردان و طبیعت دوستان
می باشد.
صبحانه و چایی هم بر روی چمن ها
صرف شد .
تیرک
های آبی رنگی در دامنه کوه تعبیه شده بود که خبر از تاسیس تله کابین در این منطقه
در آینده ای نه چندان دور را می داد. خبری نه چندان خوشایند !!! تله کابینی که
ممکن است کل طبیعت بکر ساوالان را تخریب کند ، البته نه خود تله کابین؛ بلکه مردمی
که فرهنگ استفاده از طبیعت را ندارند !
لندرورهای مستقر در شابیل برای
انتقال کوهنوردان به پناهگاه شمال شرقی یا جبهه غربی همیشه در دسترس هستند. ما نیز
طبق روال با دو تا از صاحبان لندرور صحبت کردیم تا ما را به پای صعود جبهه غربی
(دو راهی خاوندی) برسانند.این جاده، خاکی و بسیار سنگلاخ بود و راننده لندرور با
سرعت مسیر را طی می کرد و البته ناخودآگاه استخوانهای ما را نیز می شکست.
راجع به منطقه ساوالان باید
بگویم که ساکنین این منطقه کوهستانی از قدیم الایام ایلات و عشایر بوده اند و هم
اکنون نیز در این منطقه عشایر شاهسون ساکن هستند که چادرهایشان به وفور در منطقه
دیده می شود.عشایر خاوندی نیز یکی از اشتقاق های عشایر بزرگ شاهسون هستنند که در
ساوالان سکونت گزیده اند و نام دو راهی خاوندی نیز از اینان گرفته شده است.
ساعت 10:15 و پس از طی 45 دقیقه
مسیر خاکی نفسگیر با لندرور در دوراهی
خاوندی پیاده شدیم.
